I. ĐẠI CƯƠNG

- Là xương vừng lớn nhất cơ thể giúp cử động duỗi gối được mạnh hơn

- Mặt khớp xương bánh chè chiếm 2/3 trên, thường gãy ở 1/3 dưới, cực dưới nên mặt khớp không tổn thương

- Mục đích điều trị là tạo lại mặt khớp xương bánh chè, làm xương lành vì đó là gãy xương phạm khớp

- Gãy xương bánh chè thường gặp nhiều nhất ở độ tuổi 50 (xương bị loãng dễ bị gãy)

- Cơ chế hay gặp nhất là ngã, gập gối, xương bánh chè bị đập trực tiếp

II. PHÂN LOẠI

I: Gãy ngang, không di lệch

II: Gãy ngang, di lệch

III: Gãy cực dưới xương bánh chè

IV: Gãy nhiều mảnh, gãy nát

V: Gãy dọc

III. LÂM SÀNG VÀ CHẨN ĐOÁN

-Tràn dịch khớp gối (dấu hiệu chạm xương bánh chè)

-Không tự duỗi được khớp gối

-Đau chói khi ấn vào xương bánh chè

-Sờ thấy khe hở giữa 2 mảnh gãy nếu gãy xương có di lệch

-X quang khớp gối xác định loại gãy

IV. ĐIỀU TRỊ

1. Bảo tồn:

*Chỉ định:

-Gãy không di lệch

-Gãy di lệch ít:

+Di lệch xa < 2-3mm ( Bohler), 3-4mm (Bostrom)

+Mặt khớp < 2-3mm

*Phương pháp: bột ống 4-6 tuần, đi nạng chịu lực nhẹ chân

2. Phẫu thuật:

*Chỉ định và phương pháp phẫu thuật:

- Gãy ngang di lệch: mổ đường giữa thẳng, xuyên kim và cột vòng chỉ kẻm

- Gãy nhiều mảnh: cột vòng chỉ thép kiểu Pauwels, AO.

Có thể cắt bỏ xương bánh chè. Điều này làm giảm chức năng khớp gối, teo cơ, lỏng gối nhẹ, thoái hóa phần trước gối, làm khó cho sự thay khớp gối về sau

- Gãy xương cực dưới: kết hợp xương bằng vis + cột néo.

- Gãy dọc: bắt vis + bột

*Sau mổ bó bột ống 3 tuần, tập mạnh cơ tứ đầu, đi nạng chống chân đau

V. THEO DỎI

Phòng khám chỉ điều trị bảo tồn. Theo dỏi hẹn tái khám trong tuần đầu, chụp XQ kiểm tra, nếu ổn sau 4-6 tuần khám lại. Khi cal xương tốt cho cắt bột. Tập vật lý trị liệu tránh cứng khớp.